Açık Hava basıncı Nedir? Nasıl Ölçülür? Toriçelli Deneyi – Açık Hava Basıncına Örnekler

Sponsorlu Bağlantılar

Dünya’nın etrafı atmosfer tabakası ile çevrilidir. Atmosfer yerkürenin hareketinin aynısını yapar.Yerçekimi etkisi fazla olduğu için atmosferi oluşturan gaz molekülleri uzaya yayılıp yerküreyi terk edemezler. Bir maddeye etki eden yerçekimi kuvvetine o maddenin ağırlığı denir.Çok küçükte olsa atmosferi oluşturan gazların bir ağırlığı vardır.

Açık hava da ağırlığı nedeniyle yeryüzüne bir kuvvet uygular.Bu kuvvetin birim yüzeye düşen payına,açık hava basıncı veya atmosfer basıncı denir.Atmosfer basıncı kısaca havanın ağırlığı nedeniyle birim yüzeye uyguladığı kuvvettir.

Açık Hava basıncı Nedir Nasıl ölçülür Toriçelli Deneyi - Açık Hava Basıncına örnekler

Açık Hava Basıncı Nasıl Ölçülür?

Açık hava basıncı ilk kez 1643 te İtalyan bilim adamı Toriçelli tarafından ölçülmüştür.Açık hava basıncı barometre denilen araçla ölçülmektedir.Barometreler civalı ve metal barometreler olmak üzere ikiye ayrılır.

1-Cıvalı barometreler
a) Çanaklı barometreler
b)Sifonlu barometreler

2-Metal barometreler

TORİÇELLİ DENEYİ

Yaklaşık bir metre uzunluğunda olan bir ucu kapalı cam boru alınarak ağzına kadar cıva dolduruluyor. Borunun açık kısmı el ile kapatılıp cıva çanağına daldırıldıktan sonra el çekildiğinde, cıvanın biraz çanağa boşalıp sonra sabit kaldığı görülüyor. Bu durumda borudaki cıva yüksekliği 76 cm oluyor.

Borunun ağzı açık olduğu halde cıvanın tamamının çanağa boşalmamasının nedeni, cıva basıncının açık hava basıncı tarafından dengelenmesidir.

Aynı deney farklı genişlikteki borularla yapıldığında cıva düzeyleri arasındaki farkın yine
76 cm olduğu görülüyor. Yani borudaki cıva yüksekliği borunun kesitine bağlı değildir.

Toriçelli bu deneyi deniz seviyesinde ve 0 °C sıcaklıkta yapmıştır.

deney sonuca göre açık hava, deniz düzeyinde 1 cm2 lik yüzeye yaklaşık 10 N büyüklüğünde kuvvet uygulamaktadır.

Açık Hava Basıncına Birkaç Örnek

1- İçi boş kutunun içindeki hava boşaltılırsa, kutu açık hava basıncı etkisiyle içe doğru çöker (büzülür).

2- İki ucu açık cam boru suya daldırılıp bir ucu kapatılarak sudan çıkartılırsa, cam boruda kalan su dökülmez. Bunun nedeni, cam borudaki suyun ağırlığının, borunun alt kısmından uygulanan açık hava basıncı ile dengelenmesidir.

3- İçi su dolu bardağın ağzına kağıt kapatılarak ters çevrilirse bardaktaki su dökülmez. Bunun nedeni, bardaktaki suyun ağırlığı nedeniyle kağıda uyguladığı basıncın, açık hava basıncı tarafından dengelenmesidir.

4- Lavabo pompası düz bir zemin üzerine konup üzerine kuvvet uygulanarak içindeki hava boşaltılırsa, uygulanan açık hava basıncını dengeleyen hava dışarı çıkartıldığı için açık hava basıncı daha az dengelenir ve pompa olduğu yere yapışır (ve güçlükle kaldırılır).

5- Çay bardağı çay tabağına konduğunda aradaki hava boşaltılır ve tabağın alt kısmından etki eden açık hava basıncı nedeniyle tabak, bardakla birlikte kalkar.



Bu Yazıyı Paylaş! Google+!

Kategori: Eğitim - Yorum Yazın

Selçuk Gönültaş

DMCA.com Protection Status