Elektron Nedir? Serbest Elektron Nedir? Elektronların Özellikleri

Atom maddenin en küçük yapı taşı olarak bilinmektedir. İşte bu kadar küçük olan bu Atom‘u oluşturan daha küçük elemanlarda vardır. Elektronda bu temel elemanlardan bir tanesidir.

Elektron Nedir?

Elektron, Atomun etrafında çok büyük hızla dönen eksi yüklü tanecik’dir.

Elektron, (Elektra – Eksicik) en küçük elektrik yük birimi ve Atomu oluşturan temel elemanlardan birisidir. En küçük eksi (-) yüküne sahip temel parçacıktır. Atomun üç bileşeni vardır. Bunlar Proton, Nötron ve Elektron’dur. 

Atomdaki negatif yüklere dair ilk kanıt 1870’lerde William Crooks tarafından ortaya kondu. Crooks’ın yaptığı katot ışını tüpü deneyinde görülen sarı-yeşil renkteki ışımalar elektronlardır. Bu yüklere 1891 yılında G.J.Stoney elektron adını vermiştir.

J.J. Thomson yaptığı deneyler sonucu bu parçacıkların tüm atomlarda olduğunu gösterdi ve elektronların yük/kütle oranını hesapladı (-1,7588 1011 C/kg). Millikan ise yaptığı yağ damlası deneyi ile elektronun yükünü ölçtü ve Thomson’ın bulduğu eşitlikte yerine koyarak kütlesini hesapladı.

Atomu maddenin en küçük birimi kabul eden kuram yoluyla, elektriğin taneciksel bir yapı içinde bulunduğu sonucuna varılır. En küçük elektrik yükü taşıyan bu taneciğin adı elektrondur. Elektronlar gözlemlendiğinde tanecik değil dalga özelliği gösterirler. Bütün atomların dış bölümü elektron tabakalarından oluşur ve her tabaka çekirdekten uzaklığına göre K,L,M… gibi harflerle adlandırılır.

Atomun etrafında katman katman yörüngeler bulunur. Bu yörüngelerde elektronlar bulunur. Yörünge “n” harfi ile gösterilir. Bunlar K, L, M, N,… gibi harflerle gösterilirken aynı zamanda 1, 2, 3, 4,… gibi numaralarla da gösterilir. Bu numaralara Baş kuantum sayısı denir. Yörüngelerinde kendi içlerinde alt birimleri vardır. Bunlara Orbital adı verilir.

Çevredeki elektronların sayısı ve konumu, söz konusu elementin kimyasal nitelikleriyle, özellikle değeri ile yakından ilintilidir. Birçok durumda, bu elektronlar maddeden çıkarılıp az ya da çok büyük bir hızla, bir elektrik alanıyla, harekete geçirilerek boşlukta yayılabilir. Boş bir tüple elde edilen katot ışınları; radyoaktif cisimlerin beta ışınları; ışığın metalleri etkileyerek çıkardığı elektrik, vb.

Normal koşullarda elektronlar atomun artı yüklü çekirdeğine bağlı durumda bulunur. Nötr bir atomdaki elektronların sayısı, çekirdekteki artı yüklerin sayısına eşittir. Ama bir atomda artı yüklerin sayısından daha fazla ya da daha az elektron bulunabilir. Bu durumda atomun toplam yükü eksi ya da artı olur; böyle yüklü atomlara iyon adı verilir. Bir atoma bağlı olmayan elektronlara serbest elektron denir.

Belirli bir atomdaki elektronlar çekirdek çevresinde düzgün bir biçimde sıralanmış yörüngemsiler üzerinde dolanır. Elektronlar ile çekirdek arasındaki çekim kuvveti, elektronların kendi aralarındaki itme kuvvetine üstün geldiğinden, elektronlar normal koşullarda atoma bağlı kalır. Elektronları üzerinde dolandığı yörüngeler kendi aralarında kümelenerek kabukları oluştururlar. Çekirdeğe en yakın yörüngemsilerdeki elektronlar atoma en sıkı bağlı olanlardır. En dış yörüngelerdeki elektronlar ise çekirdekle aralarındaki öteki elektronların perdeleyici etkisi nedeniyle atoma en gevşek bağlı durumdadır. Elektronlar, atom yapısı içindeki hareketlerinde, atomun hemen bütün hacmini kaplayan dağınık bir eksi yük bulutu oluştururlar. Bu nedenle atomun büyüklüğünü elektronların atom içindeki diziliş biçimi belirler. Atomun, başka atomlar, parçacıklar ve elektromagnetik ışıma karşısındaki davranışını da elektronların bu diziliş biçimi belirler.

Elektronların Özellikleri

  • Elektronların çekirdek çevresinde dönme hızı, 2,18.108 cm/sn’dir.
  • Elementlerin çekirdekte bulunan protonlar, atomun (o elementin) bütün kimyasal ve fiziksel özelliklerini belirler.
  • Proton sayısı atomlar (elementler) için ayırt edici bir özelliktir. Proton sayısının farklı olması elementin diğerinden farklı olduğu anlamındadır.
  • Elektronların bulunma ihtimalinin olduğu bölgelere “elektron bulutu” denir.
  • Kimyasal olaylarda sadece elektron sayısı değişir. Proton ve nötron, çekirdekte bulunduğu için sayıları değişmez.
  • Nötr bir atom için; elektron sayısı= proton sayısı
  • Atom numarası= proton sayısı
  • Çekirdek yükü= proton sayısı
  • İyon yükü= proton sayısı – elektron sayısı
  • Kütle numarası= proton + nötron sayısı
  • Atom Numarası = Proton Sayısı = Çekirdek Yükü = Elektron Sayısı
Bu Yazıyı Paylaş! Google+!

Kategori: Eğitim - 179 viewsYorum Yazın

Selçuk Gönültaş

DMCA.com Protection Status