Hipotez Nedir? Hipotez Teriminin Kökeni

Varsayım veya hipotez, bilimsel yöntemde olaylar arasında ilişkiler kurmak ve olayları bir nedene bağlamak üzere tasarlanan ve geçerli sayılan bir önermedir. Bilimsel bir ifadenin hipotez kabul edilebilmesi için sınanabilmesi gerekir. Deney ve testler sonucunda “sürekli olarak” varsayılan sonucu veren hipotezler “teori (kuram)” statüsünü alırlar.

Fen bilgileri, müşahede ve tedkik ilimleridir. Fen olayları, önce his uzuvları ile veya bunları takviye eden aletlerle gözlenir ve olayın sebepleri tahmin olunur. Sonra, bu olay, tecrübe ve tekrar edilerek, bu sebeplerin tesirleri, rolleri tespit edilir. Bir hadisenin sebepi ve oluş tarzı biliniyorsa, buna inanılır. Fakat tecrübe edildiği halde, sebepleri anlaşılamayan hadiseler de vardır. Bunlara sebep olarak birçok fikirler ileri sürülür. Bilim adamlarının, sebepi ispat edilemeyen hadiseler hakkında şahsi kanaatlerini ifade eden bu fikirlerine faraziye veya hipotez denir. Bu fikirler mutlak değildir. Bir hadiseyi, muhtelif kişilerin başka başka tefsir ettikleri de olur.

Bir hipotez, birçok bilim adamı tarafından benimsenip, geniş bir geçerlilik kazanırsa teori adını alır. Teoriler, hipotezlere göre daha güçlü görüşlerdir. Bir teori ne kadar az hipoteze dayanır ve ne kadar çok hadise izah ederse, o derece mükemmeldir. Gerek hipotez, gerekse teoriler fen bilimlerinde bulunabilir. Fakat bunlar ispat edilip “bilimsel kanun” haline gelmedikçe, fen bilimlerine maledilemez. Bir gerçekmiş gibi savunulamaz. Bilim adamları tarafından, her zaman şüpheyle bakılan, tenkit ve yoruma açık görüşlerdir.

Hipotez terim eski Latince “önermek” anlamına gelen “hipotithenai” kelimesinden köken almaktadır. Bilimsel bir hipotez farklı kişilerce ve bilimsel yöntemlerle sınanabilmelidir. Hipotezler genellikle geçmiş gözlemlere veya bilimsel teorilerden yapılan çıkarsamalara dayanır.
İstatistiki hipotez; tarafsızlık hipotezi, farksızlık hipotezi, sıfır hipotezi: Bu kavrama göre varsayılan değişkenler arasında farklılık yoktur. Bu tür hipotez bilimsel araştırmalarda yan tutmamanın gereğidir.

Araştırma hipotezi; farklılık hipotezi, alternatif hipotez: Araştırmada daha önceki bilgilerin veya gözlemlerin doğruluğunu saptamak üzere oluşturulan, değişkenler arasında önemli ilişki olduğunu varsayan ifadelerdir. Hipotezler bilimsel yöntemlerle sınanıp geçerliliği değerlendirilir. Hipotez birçok alanda kullanılır. Örneğin; Bir problem çözülmemişse, problemin sonlarında o problem doğruluğa ulaşmamışsa ya da gerçeklere dayalı gözlemlerin kurulmasında hipotez kullanılır.

Bu Yazıyı Paylaş! Google+!

Kategori: Eğitim - 35 viewsYorum Yazın

Selçuk Gönültaş

DMCA.com Protection Status