Hormon Nedir? Hormonların Fonksiyonları, Yapılması ve İşlevleri

Sponsorlu Bağlantılar

Hormon, metabolizmaların, bünyedeki bazı faaliyetleri denetim altında tutmak için ürettikleri salgılar. ‘İçsalgı’ olarak da adlandırılırlar. Bir hücre veya hücre grubu ile diğer hücreler arasındaki kimyasal mesajcı moleküllerdir. İçsalgı bezlerinde (endokrin bezler) üretilirler ve kana salınırlar. Özel bezler tarafından kana salgılanan ve kan yolu ile ulaştıkları organ ve dokularda fonksiyon düzenleyici olarak çok düşük miktarları ile görev yapan organik bileşiklere “uyarma” anlamına gelen “hormon” denilir. Hormonlar, çok az miktarları ile etki etmeleri ve biyolojik katalizör gibi davranmaları nedeniyle enzimlere çok benzemekle beraber bazı yönlerden farklıdırlar.

Bunları kısaca şöyle özetleyebiliriz:

Hormonlar etki gösterdikleri organdan başka bir organda sentezlenirler.
Hormonlar kullanılmadan önce dolaşıma salgılanırlar.
Yapısal olarak Hormonun mutlaka Protein olması gerekmez. Küçük popipeptit, tek aminoasit veya steroid yapıda bir kimyasal Madde olabilir.
Hormonlar protein yapıda ve steroid yapıda olmak üzere iki büyük sınıfa ayrılırlar. Hormonların etkisini gösterdikleri hedef dokudaki aktivitesi başlıca dört faktör tarafından düzenlenir.

  1. Sentezlendiği bezdeki sentez oranı veya ondan salgılanış oranı,
  2. Bazı hallerde gerekli olan plazma içindeki özel transport sistemleri,
  3. Hücre zarındaki reseptör sayısı,
  4. Karaciğer ve böbrekler tarafından parçalanma hızı.

hormon-nedir-hormonlarin-fonksiyonlari-yapilmasi-ve-islevleri

Vücutta bulunan bezler arasında da bir denge söz konusudur. Örneğin ön hipofizin tiropik Hormonlarının hedef bezlerle olan ilişkisi gibi. Hormonlar etkileşimi genellikle iki şekilde gösterirler: Hormon-reseptör sistemi ve hücre içi protein sentez sistemi.

Hormon, Metabolizmaların, bünyedeki bazı aktiviteleri kontrolde tutmak için çeşitli amaçlarla ürettikleri salgılar. ‘İçsalgı’ olarak da adlandırılırlar. Bir hücre veya hücre grubu ile diğer hücreler arasındaki kimyasal mesajcı moleküllerdir. İçsalgı bezlerinde (endokrin bezler) üretilirler ve kana salınırlar.
Özel bezler tarafından kana salgılanan ve kan yolu ile ulaştıkları organ ve dokuları fonksiyon düzenleyici bir etki meydana getiren ve çok düşük miktarları ile görev yapan organik bileşikler ” Hormon ” olarak tanımlanır. Hormon kelime olarak ” uyarma ” anlamına gelmektedir.
Hormonları konu edinen tıp dalına ” endokrinoloji ” denilir. Endokrinoloji Hormonlarla ilgili olarak hormonları yapan endokrtin bezlerinin yapılarını, hormonların niteliklerini, dokulardaki etkilerini, normal azalma ve artma hallerini, bunun sonucu olarak da dokularda ve bütün vücutta meydana gelen değişiklikleri ve normal gelişmelerin düzeltilmesi için gerekli çareleri inceleyen bilim dalıdır. Hormonlar; aminoasid, polipeptit, protein yapısında veya steroid yapıda olabilirler.

Hormonların fizyolojik fonksiyonları

Stres ile başetmek,
Enerji üretimi, depolanmasıve kullanımı,
Üreme
Büyüme ve gelişme

Hormonlar molekül yapılarına göre 4’e ayrılırlar;

Amin yapısındaki hormonlar
Peptid yapısındaki hormonlar
Steroid yapısındaki hormonlar
Lipid yapısındaki hormonlar (eikozanoidler olarak da adlandırılırlar).

2. HORMONLARIN YAPILMASI, KANA SALINIMI VE ETKİ ŞEKLİ

Hormonların yapım ve kana salınımı bir sıra dahilinde kontrol mekanizmasına bağımlı olarak meydana gelir. Hormonlar özel bir bezden kana salınır ve bu yolla etki edeceği hedef dokuya taşınırlar. Hormon sentezi kontrol sisteminin en üst basamağında beyin tabanını teşkil eden “Hipotalamus” yer alır. Hipotalamusa varan herhangi bir sinirsel uyarım, buradan mekanizmayı işleten çok az miktarlardaki özel hormonların salınımına yol açar. bunlara “Releasing Factor” denir.
Salınan bu hormonlar sinir lifleri aracılığı ile beynin orta yerinde bulunan kemik boşluğu içine yerleşmiş bulunan hipofiz bezinin ön lobuna ulaşırlar. Hipotalamustan salınan her salgılama faktörü, hipofiz bezinin ön lobundan özel bir hormonun salınımına yol açar. Sonra bu özel hormonlar hedef dokulara giderek, hedef dokunun kendine özgü hormonların salınımını uyarırlar.
Hipotalamus uyarıcı faktörlerin yanı sıra inhibe edici faktörleri de salgılar.



Bu Yazıyı Paylaş! Google+!

Kategori: Eğitim - 15 viewsYorum Yazın

Selçuk Gönültaş

DMCA.com Protection Status