Kütle Nedir? Kütle Nasıl Ölçülür

Kütle, bir cismin özündeki niceliklerin ölçüsüdür. Diğer bir deyişle kütle, madde miktarıdır. Ayrıca nesnenin hareket etmeye karşı gösterdiği direnç olarak da adlandırılabilir. Kütlesi büyük olan nesneye aynı kuvvet uygulandığında hızlanması daha düşük olur. Diğer bir deyişle kütlesi büyük olan daha büyük eylemsizliğe sahiptir. Günlük kullanımda kütle genellikle ağırlık ile karıştırılır. Kütle bulunduğu ortamın yerçekimine göre değişmez bir değerdir. Skaler bir büyüklüktür.

Kütle birimleri gram, kilogram ve tondur. Diğer bir deyişle cismin hızlanmaya gösterdiği dirençtir. Bütün maddi cisimlerin bir kütlesi mevcuttur. Bunlar hareketlerini değiştirecek her türlü müdahaleye karşı direnç gösterirler. Bir cismin kütlesi kendisinin temel ve daimi bir özel değeri olup, değişmez. Mesela; ağırlık yere göre değişen bir büyüklük olduğu halde, kütle değişmez.

Newton’un ikinci hareket kanunu F = m.a şeklinde olup, bir cisme bir a ivmesi verilmesi için tatbik edilecek F kuvveti, m kütlesi ile orantılıdır. Yani, kütle büyüdükçe gerekli kuvvet de büyüyecektir. Kütlenin bir özelliği de konumunun varlığıdır. Yani, kütle insanlar tarafından yoktan var edilemez ve mevcut olan da yok edilemez. Ancak bu enerjiye çevrilebilir. Yani, yeni bir kütle veya enerji ortaya konulamaz ancak birbirine çevrilir.
Einstein kendisinin kurduğu özel izafiyet teorisiyle, kütle ve enerji arasındaki ilgiye modern bir açıklama getirmiştir. Bu teoriye göre bir cismin enerjisi arttıkça kütlesinin büyüyeceğini öne sürmüştür. Bu, daha sonra deneylerle de gerçekleşmiştir. Buna göre, bir cismin, enerjisi arttıkça, kütlesi de artar. Mesela, bir cisim ışık hızına yakın bir hızla hareket ederse, onun kinetik enerjisi ve dolayısıyla kütlesi artacaktır. Einstein’in meşhur formülü E= m.c2 , kütlede meydana gelen değişikliğin ışığın hızının karesiyle çarpımı enerjide meydana gelen değişikliğe eşit olduğunu bildirir. Ancak bu değişimler normal hızlarda oldukça düşüktür. Önemli farklar, cismin hızının ışık hızı ile mukayese edilebilecek seviyede olması halinde ortaya çıkar.

Kütle Nasıl Ölçülür

Katıların kütlesi:

Katıların kütlesi “terazi” adı verilen aletler ile ölçülür. Eskiden terazilerin iki tane kefesi vardı. Bu kefelerden birinin içine kütlesi ökçülecek madde konurken, diğer kefeye ağırlıkları belli olan cisimler konurdur. İki kefede aynı olan hizaya gelinceye kadar diğer kefeye ağırlık konmaya devam edilirdi. Kefeler dengelendiğinde ağırlıklar toplanır, öylece tartılan cismin kütlesi bulunmuş olurdu. Günümüzde ise elektronik tartılar en hassas şekilde katı cisimleri kütleleri yani ağırlıklarını ölçmektedir.

Sıvıların kütlesi:

Önce boş kabın kütlesi ölçülür. Ayrıca boş kabın kütlesine dara denir. Sonra sıvı konur ve tekrar tartılır. Sıvı ve kabın toplam kütlesine brüt kütle denir. Son olarak brüt kütleden dara çıkartılır bunada net kütle adı verilir.

Gazların kütlesi:

Önce havası alınmış boş kabın; bu balon yada top da olabilir, kütlesi ölçülür. Ayrıca boş balonun kütlesine dara denir. Sonra balon şişirilir ve tekrar tartılır. Hava ve balonun toplam kütlesine brüt kütle denir. Son olarak brüt kütleden dara çıkartılarak sonuç elde edilir. Bu sonuca net kütle denir.

Bu Yazıyı Paylaş! Google+!

Kategori: Eğitim - 8 viewsYorum Yazın

Selçuk Gönültaş

DMCA.com Protection Status