Metobolizma Nedir? Anabolizma Nedir? Başlıca Metobolizma Reaksiyonları Nelerdir?

Metabolizma, canlıda yaşamın sürdürülmesi sırasında gerçekleşen tüm kimyasal tepkimelerdir. Her organizma, büyüme, gelişme, ısı, hareket, üreme gibi yaşamsal etkinlikleri sürdürebilmek için dış çevreden bazı maddeler ve enerji almak zorundadır. Bu maddeler ve enerji, yaşamsal etkinliklerin sürdürülebilmesi için gereken organik moleküllerin sentezlenmesinde kullanılacaktır. Dış çevreden alınan organik ya da inorganik moleküller, ya önce parçalanarak, yıkıma uğratılarak ya da yıkıma gerek kalmadan gerekli moleküllerin sentezlenmesinde kullanılır.

Daha karmaşık yapıdaki molleküllerden oluşan maddelerin organizmada, daha basit yapılı moleküllere yıkımı süreçlerine metabolizmanın katabolizma süreçleri denilir. Daha basit yapıdaki molleküllerin, daha karmaşık yapıdaki molleküllerin sentezinde kullanılması ise anabolizma tepkimeleridir. Organizmada bir reaksiyonun başlangıç maddesinden ürüne dönüşmesi süresince meydana gelen kimyasal değişikliklere ara metabolizma, bu değişiklikler sırasında meydana gelen ara ürünlere metabolitler adı verilir.

Organizma büyümek ve yıpranan kısımlarını onarmak için besinlerin bazı moleküllerini birleştirerek bünyesine has kompleks maddeler sentezler. Bu şekildeki sentez ve yapım olaylarına da anabolizma denir. Bu olaylar esnasında katabolizmada açığa çıkan enerji kullanılır. Ototrof organizmalarda ise inorganik maddelerden bilhassa ışık enerjisiyle kompleks maddeler yapılır. Anabolizma, kemik gibi durgun dokularda da devam eder.

Şeker, yağ ve protein metabolizması, bu maddelerin organizma içinde uğradıkları kimyasal değişikliklerin tamamıdır. Bu maddeler sindirim kanalında değişikliklere uğradıktan sonra organizmanın iç ortamına geçer. Bundan sonra yeni değişiklere uğrayarak, canlı maddelerin sentezle oluşumuna yarar, yedek maddeler haline geçer veya organizmaya gerekli enerjiyi sağlamak üzere oksitlenirler. Organizmanın canlı hücrelerinde aynı anda birçok anabolik ve katabolik olaylar cereyan eder. Bazal metabolizma; vücut sıcaklığı, dış ortamın sıcaklığıyla denge halindeyken, dinlenmekte olan aç bir insanın vücut yüzeyinde meydana gelen ve bir metrekareye düşen ısı miktarıdır.

Bazal metabolizma nazari olarak Aturater kalorimetresine benzer bir kalorimetreyle (bir insanı içine alabilecek büyüklükte olan ısı kaybını önleyen ve insanın çıkardığı ısıyı ölçebilen oda) ölçülebilir. Pratikte bazal metabolizma dolaylı bir kalorimetreyle ölçülür, yani üretilen enerji harcanan oksijen miktarına göre hesaplanır; vücut yüzeyinin bir metre karesinin bir saatte açığa çıkardığı büyük kalori sayısı ile ifade edilir. Çeşitli sıcakkanlı canlılar üzerinde yapılan ölçümler, bazal metabolizmanın, metrekare başına, yirmi dört saatte 700-1000 kalori arasında değiştiğini göstermektedir. Erişkin insanın bazal metabolizması saatte m2 başına erkekte 40, kadında 73,5 kaloridir. Bazal metabolizma; yaşa (yaşlandıkça düşer), cinsiyete (kadında düşüktür), ırka, iklime, beslenme tarzına, oksijen basıncına, bazı maddelere (adrenalin, tiroksin, kafein yükseltir, müsekkinler düşürür) bağlı olarak değişiklikler gösterebilir.

Başlıca metabolizma reaksiyonları:

  1. Hidroliz reaksiyonları
  2. Kondensasyon reaksiyonları
  3. Oksidoredüksiyon (redoks) reaksiyonları
  4. Fosforilasyon reaksiyonları
  5. Transaminasyon reaksiyonları
  6. Transaçilasyon reaksiyonları
  7. Transmetilasyon reaksiyonları
  8. Transpeptidasyon reaksiyonları
  9. Karboksilasyon/dekarboksilasyon reaksiyonları
Bu Yazıyı Paylaş! Google+!

Kategori: Eğitim - 13 viewsYorum Yazın

Selçuk Gönültaş

DMCA.com Protection Status