Milli Cemiyetler, Kuruluş Amaçları ve Ortak Özellikleri

sponsorlu bağlantılar

MİLLİ CEMİYETLER NELERDİR

Kurulmalarındaki Amaç;
1. Mondros Mütarekesi’nden sonra işgallerin başlaması.
2. Mondros Mütarekesi’ne göre Türk ordusunun terhis edilmesi.
3. Devlet otoritesinin kalmaması.
4. Birçok bölgede azınlıkların ayrıcalıklı cemiyet kurması.
5. Padişah ve hükümetin işgallere kayıtsız kalması.
6. Halkın can ve mal güvenliğinin sağlanamaması.
Bu cemiyetler, Mondros Mütarekesi’nin hemen ardından, Anadolu’nun işgali üzerine Türk ulusu tarafından kurulmuştur.

Milli Cemiyetler, Kuruluş Amaçları ve Ortak Özellikleri

Trakya Paşaeli Cemiyeti:
Edirne’de Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan hemen sonra 2 Aralık 1918′de kuruldu. Amacı Trakya Bölgesi’nin Yunanistan’a verilmesini engellemek için Türkleri örgütlemekti. Bu bölgedeki ordu komutanı Cafer Tayyar Paşa tarafından yürütülen çalışmaların sonucunda Lüleburgaz ve Edirne Kongreleri’nde toplandılar ve TBMM’ye bağlanma kararını aldılar.

İzmir Müdafaa-i Hukuk-i Osmaniye Cemiyeti:
İzmir’in işgalinden önce bu cemiyet önceleri Türklerin haklarını basın-yayın yoluyla savunmaya çalışmış, ancak 2–19 Mart 1919 tarihleri arasında düzenledikleri “Müdafaa-i Hukuk Kongresi” sonrasında silahlı direnişi benimsemişlerdir. Direniş örgütlerine silah sağlanmıştır.

Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk-i Milliye Cemiyeti:
İzmir’in işgalinden sonra Ağustos 1919′da Erzurum’da kurulan bu cemiyet, daha önce İstanbul’da kurulmuş olan “Vilayet-i Şarkiye Müdafaa-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti” ne bağlı olarak açılmış, daha sonra İstanbul’dan ayrılarak “Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk-i Milliye Cemiyeti” adını almıştır. Doğu Anadolu’nun Ermenilere verilmesini engellemeye çalışan bu cemiyet Erzurum Kongresi’nden sonra Mustafa Kemal bu cemiyet aracılığıyla öteki cemiyetleri birleştirmiştir.

Kilikyalılar Cemiyeti:
Mondros’tan hemen sonra İstanbul’da çalışmalarına başlayan bu cemiyet, daha sonra Adana ve dolaylarına geçerek orada Ermeniler ve Fransızlarla mücadele etmiştir.

Trabzon Müdafaa-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti:
Bu cemiyet Karadeniz’de bir Pontus Devleti kurmak isteyen Pontus Rum Cemiyeti’ne karşı kuruldu. Diğer yandan da ayrılıkçı emeller peşinde koşan “Trabzon Havalisi Adem-i Merkeziyet Cemiyeti” ile mücadele etti. Erzurum Kongresi’nden sonra “Doğu-Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti” nin şubesi haline geldi.

Hareket-i Milliye ve Redd-i İlhak Cemiyeti:
İzmir’in işgaline karşı savunma amacıyla kurulmuştur. Redd-i İlhak Dernekleri; Redd-i İşgal, Redd-i İlhak İstihlas-ı Vatan Heyet- Milli adları ile ortaya çıkmıştır.

Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan Cemiyeti:
Bu cemiyet Sivas Kongresi’nden sonra 9 Aralık 1919′da Sivas Valisi Reşit Paşa’nın eşi Melek Hanım’ın öncülüğünde kurulmuştur. A.B.D. Senatosu’na ve Avrupa devletlerinin parlamentolarına telgraflar çekilmiş, ulusal mücadelenin haklılığı anlatılmış, ordu için para ve malzeme toplanmıştır.

Milli Kongre Cemiyeti:
Esat Paşa tarafından İstanbul’da kurulmuştur. (29 Kasım 1918). Basın ve yayınla mücadeleyi benimsemişlerdir.
Yazılarla halkın aydınlatılmasına çalışılmıştır.

Ortak Özellikleri:
Amaçları; Türk ulusunun bağımsızlığını sağlamaktı.
Kendi bölgelerini korumak ve işgalden kurtarmak için kurulmuşlardır.
Silahlı mücadele ile birlikte, basın-yayın yoluyla da mücadeleyi benimsemişlerdir.
İhtiyaçlarını bölge halkı karşılamıştır.
Müdafaa-i Hukuk Cemiyetleri, Milli devlet modelini benimsemişlerdir.

sponsorlu bağlantılar