Özel İsim (Özel Ad) Nedir? Özel İsimlere Örnekler

Özel isim veya özel ad, sadece tek bir varlığı karşılayan ve bu varlığın benzer diğer varlıklardan ayrılmasını sağlayan isimlere denir.

Aralarında Türkçenin de bulunduğu pek çok dilde özel isimlerin ilk harfi büyük yazılır. Özel isimlerin dışında kalan tüm isimler cins isimdir. Özel isimlerden sonra gelen çekim ekleri “çoğunlukla” kesme işareti (‘) ile ayırılırlar: Ahmet’in, Türkiye’de vs. Ancak bu kuralın bazı istisnaları vardır.

Özel isimlere örnekler; Ankara, Jüpiter, Budizm, Toyota, Aşık Veysel, Fino, Mehmet verilebilir.

Belli başlı özel isim grupları aşağıdaki gibidir:

Canlıların isimlerine örnekler;

Ünlü veya ünsüz tüm insan adları ve soyadları özel isimdir. Hem adın hem soyadın ilk harfi büyük harfle başlar: Murat, Aslı, Zeki Müren, Ünlüsanlar vb.

Hayvan türleri özel isim değildir (kedi, köpek vb.) ancak belirli bir hayvana insanlar tarafından verilen isimler özel isimdir: Fino, Bobby, Şimşek vs.

Yer adlara örnekler;

Coğrafî bölgeler, yerleşim birimleri, kıtalar, ülkeler; sokak, cadde, mahalle adları vs. özel isimdir ve hem adın hem de varsa yerin türünün (bölge, sokak, cadde vs.) ilk harfi büyük yazılır: İç Anadolu Bölgesi, Avrupa, Balâ, İrlanda, İstiklal Caddesi vs.

Kurum, kuruluş, makam adlarına örnekler;

Okullar, iş yerleri, organizasyonlar gibi tüm kurum ve kuruluşlar ile makamların adları özel isimdir: Yozgat Anadolu Lisesi, Yeşilay Derneği, Türk Dil Kurumu, Ege Üniversitesi, Kars Valiliği, Mamak İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü, Türkiye Büyük Millet Meclisi vs.

İnsan gruplarına örnekler;

Çete, millet, mezhep, din gibi belirli özellikleri nedeniyle bir araya gelmiş insanların oluşturdukları grupların adları özeldir: Karagümrük Çetesi, Türk, Rus, Alevî, Sünnî, Hıristiyan, Yahudi vs.

Dil gruplarına örnekler;

Türkçe, Farsça, Fransızca, Macarca, Fince, Tibetçe vs.

Coğrafî isim gruplarına örnekler;

Deniz, okyanus, göl, akar su, boğaz, geçit, dağ, tepe, ova, yayla gibi coğrafi şekillerin her birine verilen kendine has isimler özeldir.

Akdeniz, Manş Denizi, Büyük Okyanus, Van Gölü, Fırat, Ağrı Dağı, Erciyes, Himalayalar, Konya Ovası, İstanbul Boğazı vs.

Gök cisimleri gruplarına örnekler;

Samanyolu, Satürn, Mars, Jüpiter, Venüs, Küçükayı vs.

Dünya, Güneş ve Ay kelimeleri astronomi terimi olarak kullanılıyorsa özel isim olduğu için büyük; deyim içerisinde veya mecazî anlamlarda kullanılıyorsa cins isim olduğu için küçük harfle başlar.

Eser adları gruplarına örnekler;

Her türlü yazılı, görsel, işitsel yayın ile resim, heykel, mimarî, müzik, tiyatro, sinema gibi tüm sanat eserlerinin adları özeldir: Tercüman (gazete), Yaprak Dökümü, Yüzüklerin Efendisi, Mona Lisa, Süleymaniye Camii, Hisseli Harikalar Kumpanyası vs.

Bu Yazıyı Paylaş! Google+!

Kategori: Eğitim - 245 viewsYorum Yazın

Selçuk Gönültaş

DMCA.com Protection Status