Paralel Nedir? Paralellerin Özellikleri Nelerdir

Ekvatora paralel olarak dünya üzerinde doğu-batı yönünde uzandığı varsayılan dairelerdir. Ekvator, kutup noktalarına eşit uzaklıkta Dünya’nın ortasından geçtiği varsayılan en büyük paralel dairesidir. Başlangıç paraleli Ekvator’dur. Dünya’nın şeklinden dolayı paralellerin boyları ve yarıçapları ekvatordan kutuplara doğru gidildikçe küçülür. Ekvatorun Kuzeyinde 90, Güneyinde 90 olmak üzere toplam 180 paralel dairesi vardır.

Paralellerin özellikleri nelerdir ?

  1.  Paralellerin başlangıcı Ekvator’dur ve en büyük paraleldir.
  2.  Bir paralel üzerinde bulunan bütün noktaların Ekvator ve kutup noktalarına uzaklıkları eşittir.
  3.  Aralarındaki uzaklık 111’er km’dir.
  4.  Merkezden alınan 1° lik Açı farkı karşılığında çizilirler.
  5.  Enlemlerin belirlenmesinde yardımcı vasıta olarak kullanılırlar.
  6.  Paralellerin derece değerleri, Ekvator’dan kutuplara doğru büyür.
  7.  Çevre uzunlukları Ekvator’dan kutuplara doğru kısalır ve kutuplarda nokta şeklini alır. Bu nedenle, aralarındaki alanlar da kutuplara yaklaştıkça küçülür.
  8.  Paralel daireler meridyenlere diktir.

ÖRNEK
Aynı meridyen üzerinde bulunan X ve Y noktaları arasındaki uzaklık 6438 km’dir.
X noktası Ekvator üzerinde olduğuna göre, Y noktası hangi paralel dairesi üzerinde yer alır.
26 b) 32 c) 44 d)58 e) 65

ÇÖZÜM
Y’nin hangi paralel üzerinde olduğunu bulmak için 6438 km’lik uzaklık 111 km’ye bölünür (6438:111) ve 58˚ bulunur.
Ekvator, dünyayı iki eşit parçaya ayırdığı kabul edilen çizgiye denir. Başka deyişle Kuzey ve Güney kutup noktalarına eşit uzaklıkta olan noktaların birleştirilmesiyle elde edilen çizgidir.

NOT: Dünya’nın geoid şekli nedeniyle 2 paralel arasındaki uzaklık Ekvator’dan kutuplara doğru artar. Örneğin, Ekvator ile 10 (kuzey-güney) enlemleri arasındaki uzaklık 110.596 m iken, 890-900 (kuzey-güney) enlemleri arasındaki uzaklık 110.700 m’dir. Ancak birbirini izleyen 2 paralel arasındaki uzaklık pratikte 111 km olarak kabul edilmiştir.

Bu Yazıyı Paylaş! Google+!

Kategori: Eğitim - 17 viewsYorum Yazın

Selçuk Gönültaş

DMCA.com Protection Status