Soğuk İklimler Nelerdir – Soğuk İklimlerin Görüldüğü Yerler ve Özellikleri

SOĞUK İKLİMLER

1. TUNDRA İKLİMİ

Görüldüğü Yerler
Kuzey Yarımkürede 60° paraleli civarı ile kutup ikliminin yayılış alanı arasındaki bölgelerde görülür.
Avrupanın kuzey kıyıları, Kuzey Sibirya, Kuzey Kanada, Grönland Adası kıyıları ve orta kuşaktaki yüksek dağlarda etkilidir.

Sıcaklık ve Yağış Özellikleri
En sıcak ayın ortalaması dahi 10 °Cyi fazla geçmez.
Sıcaklıklar kışın 30 °C ile 40 °C arasındadır.
Yıllık sıcaklık farkının 60 °Cyi bulduğu yerler vardır.
Yağışlar ortalama 200 – 250 mmdir.

Bitki Örtüsü
Toprak, yılın büyük bölümünde donmuş halde bulunur.
Yazın toprağın üst kısmının buzları çözülür ve zemin ba-taklık haline dönüşür.
Bitki örtüsü çalı, yosun ve yazın yeşeren otlardır. Bunlara tundra denir.

2. KUTUP İKLİMİ

Görüldüğü Yerler
Kuzey Kutbu çevresinde, Grönlandın iç kısımlarında ve Antarktikada görülür.

Sıcaklık ve Yağış Özellikleri
Sıcaklık genelde 40 °C civarındadır.
Yıllık sıcaklık farkı 20° 30°C arasındadır.
Ortalama yağış 200 mmdir.
Bitki örtüsü yoktur.
Zemin buzullarla kaplıdır.
Karalar üzerindeki buzlardan koparak denize düşen buzullara aysberg, deniz suyunun donmasıyla oluşan buzullara ise bankiz denir.

3. YÜKSEK DAĞ İKLİMİ

Görüldüğü Yerler
Ilıman ve sıcak kuşaktaki dağların zirvelerinde görülür.
Himalayalar, Kayalık ve And dağları bu iklimin görüldüğü başlıca alanlardır.
Sıcaklık yıl boyunca düşüktür, yağış azdır, sıcaklık farkı fazladır.
Zeminin buzullarla kaplı olmadığı yerlerde seyrek otlar yetişmektedir.

İklim ve Bitki Örtüsü İlişkisi
iklim2Bir yerdeki bitki örtüsü daha çok sıcaklık ve yağış şartlarının ortak etkisi sonucunda gelişir. Genelde yağışın çok olduğu yerlerde bitki örtüsü ormanlardan oluşur. Yağış azaldıkça bitki örtüsü cılızlaşır. Her iklim bölgesinin karakteristik bir bitki örtüsü bulunmaktadır. Yalnızca kutup ikliminde sıcaklık yetersiz olduğundan bitki örtüsü bulunmamaktadır.

Bir bölgenin iklimini en iyi gösteren ölçüt orada yetişen doğal bitki örtüşüdür. Örneğin daha önce hiç gitmediğimiz bir ülkede zakkum, mersin, lavanta ve zeytin gibi bitkileri görürsek burada Akdeniz ikliminin etkili olduğunu söyleyebiliriz.

Doğal bitki örtüsünün dağılımını etkileyen temel faktörler sıcaklık ve yağıştır. Sıcaklık ve yağış, yerşekilleri ve denize göre konuma bağlı olarak değiştiği için doğal bitki örtüleri de dünya üzerinde düzenli dağılmamıştır. Bu nedenle Ekvatordan kutuplara doğru bitki örtüleri düzenli kuşak oluşturamazlar.
Dağ eteğinden zirveye doğru ormanların dağılışı aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi kuşaklar oluşturur. Belli bir yükseltiden sonra ise orman örtüsü seyrekleşir ve ortadan kalkar. Bu sınıra orman üst sınırı denir.

Ekvatordan kutuplara doğru orman üst sınırının yükseltisi azalır. Bunun yanında buharlaşma şiddeti, yağışın yıl içindeki dağılımı, denize göre konum, bakı gibi özellikler de doğal bitki örtüsünün dağılımını etkiler. Enlem farkı arttıkça bitki örtüsü çeşitliliği de artar.

Bu Yazıyı Paylaş! Google+!

Kategori: Eğitim - 30 viewsYorum Yazın

Selçuk Gönültaş

DMCA.com Protection Status