Telgraf Nedir? Telgrafın İcadı

Sponsorlu Bağlantılar

Telgraf, iki merkez arasında çeşitli kodlar kullanılarak ve elektrik sinyalleri yardımıyla gönderilmek istenen bilgilerin iletilmesi için kullanılan cihaza denir. Telgraf Amerikalı bilgin Samuel Morse (Semyıl Morse) tarafından 1887’de icat edildi.

Telgraf; bir alıcı ve bir de verici olmak üzere karşılıklı iki istasyondan oluşur. İstasyonlar iki telle birleştirilerek devre tamamlanır. Telgrafta haberler ve rakamlar, nokta ya da çizgi ile gösterilir. Bu işaretlerin tümüne Mors alfabesi denir. Böylece gönderilmek istenen işaret, kâğıt üzerine kaydedilir. Bu işaretler çözülünce harfler, sözcükler ve sonuçta tümce ortaya çıkar. Yapılan işlem tekrarlanarak mesaj gönderilmiş olur.

Telgraf aracında biri alıcı diğeri verici olmak üzere iki istasyon bulunur. Verici istasyon bir üreteç ile maniple adı verilen tuştan meydana gelmiştir. Alıcı istasyonda ise elektromıknatıs bulunur. Devreden akım geçince elektromıknatıs paleti çeker. Rulo halinde dönmekte olan kağıt üzerinde şifreli biçimde yazılır. Maniple uzun süre basılırsa çizgi, kısa süreli basılırsa nokta meydana gelir. Bu çizgi ve noktalara “mors alfabesi” denir ve konuşma diline çevrilebilir.

Telgraf Nedır

Telgrafın İcadı ve Gelişmesi

Modern telgraf sistemlerine benzer ilk çalışmalar 1794 senesinde Fransa’da Claude Choppe tarafından yapılmıştır. Amerikalı ressam Morse ve arkadaşı Chamberlain 1837’de bir pil, elle kullanılan bir anahtar, madeni tel ve elektromekanik bir röle kullanmak suretiyle ilk elektrikli telgraf cihazını gerçekleştirdiler. Ancak Morse bu buluşunu pekçok Avrupalı hükumetlere teklif etmişse de bir ilgi göremedi. Bunun üzerine Chamberlain aleti yanına alarak İstanbul’a geldi. Yalnız alet henüz kusursuz bir halde değildi. Yapılan denemelerin kesin bir başarıyla sonuçlanmadığını görünce aleti alıp, hatalarını gidermek üzere Viyana’ya gitti. Yolda, bindiği geminin Tuna’da batması üzerine bu çalışması yarıda kaldı.

Abdülmecid Han ise bu buluşun gelişmesini dikkatle takibe devam etti. Nitekim padişahın bu ilgisini bilen ve İstanbul’da jeoloji araştırmaları yapan Amerikalı bilim adamı Lawrence Smith Morse’dan bu aletin bir örneğini getirtti. padişah ve devlet adamları önünde başarılı bir deneme yaptı. Abdülmecid Han kendisine Morse’a verilmek üzere kendi imzasını taşıyan bir ihtira beratı ile murassa bir nişan verdi. Bu konuda Morse: “Sultan Abdülmecid, bu nişanı ve tebrikiyle keşfimin değerini anlayan Avrupalı ilk büyük insan olmuştur.” demiştir.

Telgraf sistemi 1874’te Emile Bandot tarafından modern teleks makinelerine benzer duruma getirildi. Telgraf mesaj alıp verme merkezlerinin gelişmesi 1930’lardan sonra olmuştur. Şerit kullanan tam otomatik mesaj alıp verme merkezleri 1950’lerde kullanılmaya başlamıştır. 1960’lardan sonra tek hat üzerinden birçok frekansla yayın yapan elektromanyetik kromportör (multiplex) telgraf sistemleri gelişince telgraf, teleks ve faksimile gibi çok ileri yazı ve resim gönderme alma sistemleri haline dönüştü. Telgraf sistemleri, telefon sistemleriyle ortak fakat ayrılmış belli frekans bandlarında yüksek frekans radyolink düzen içerisinde çalışmaktadır. Telgraf trafiği de telefon sinyalleri gibi yüksek frekanslı radyo dalgaları şeklinde koaks, fiber optik kablolardan veya antenden antene havadan ve uydular aracılığıyla yapılır.

Telgraf nasıl çalışır

En fazla kullanılan telgraf makinesi teledaktilolardır. Bu hem alma hem de verme işlemlerinde kullanılır. Bir mesaj göndermek için operatör bunu basit olarak daktilo eder. Operatör her tuşa basışında beş uzun demir kendilerini beşinci bölüm Murray Kod’una ayarlayarak lazım olan harfi meydana getirirler. Boşluklar için gene lüzumlu demir çubuklar kullanılır. İşaretler için çubuklar sola geçer ve boşluk çubuklarının arkasından çıkar. Bu çıkıntı meydana getiren çubuklar, hat üzerinde akım gönderen elektrik düğmelerini kapar. Alıcı teledaktiloda her işaretin alımı bir elektromıknatısın beş çubuktan birine basmasına ve böylece belirli bir harfi gösteren beşinci bölüm kod kombinasyonunu meydana getirmesine sebep olur. İşaretler için basılı çubuklar, boşluklar için hareket ettirilmemiş çubuklar, döner şekilde olan harf kafalarını belirli harf gelince durdurur. Sonra harfin arkasına çekiçle vurulur ve harf kağıda basılır.

Bir teledaktilo operatörü devamlı daktilo yazamayacağı için pahalı olan telgraf hattını devamlı kullanamaz. Bu hattın devamlı kullanılabilmesi şeride alınan mesajın gönderilmesiyle mümkün olabilir. Bunun için yazılı mesaj ilk önce şerit üzerine kaydedilir, daha sonra şerit makineye takılarak mesaj alıcı merkeze gönderilir. Mesaj kapayıp açan merkezlerde gelen sinyaller mesajı kağıt şeride basan reperforatorü işletirler. Kapayıp açma merkezlerinde aynı zamanda, mesaj yazılı hale çevrilir. Elektronik olarak kontrol edilen kapayıp açma merkezlerinde mesajlar manyetik hafıza devreleri üzerinde depolanır ve lüzumlu hat boşalınca buradan okunarak, operatöre lüzum görülmeden, diğer intikal merkezlerine gönderilir.


Bu Yazıyı Paylaş! Google+!

Kategori: Eğitim - Yorum Yazın

Selçuk Gönültaş

DMCA.com Protection Status