Yoğunluk Nedir? Mutlak Yoğunluk ve Bağıl (İzafi) Yoğunluk

Yoğunluk (birim hacim kütlesi) nedir?
Homojen bir yapıya sahip maddenin birim hacminin kütlesi. Yoğunluk birimi gram/cm3 (gram/mililitre) veya kg/m3 tür. Yoğunluk, herhangi bir cismin hacminden kütlesinin veya kütlesinden hacminin hesaplanabilmesine imkan sağlar. Kütle hacimle yoğunluğun çarpımına, hacim ise kütlenin yoğunluğa bölümüne eşittir. İki tür yoğunluk vardır. Birincisi mutlak yoğunluktur ki, pratikte mutlak kelimesi kullanılmaz, sadece yoğunluk denir. İkincisi ise izafi yoğunluk (bağıl yoğunluk)tur.

Cismin suda batması için daha ağır olması önemli değildir. Maddenin yoğun olması önemlidir. Maddelerin ne kadar yoğun olduğu, eşit hacimli kütlelerinin tartılmasıyla bulunabilir. Her maddenin yoğunluğu, 1 ml hacmindeki kütlesi tartılarak bulunur. Maddenin 1 mL hacmindeki kütle miktarı, yoğunluk ya da birim hacim kütlesi diye tanımlanır. Kütle ölçülürken birim gram (g), hacim birimi mililitre (mL) olarak alındığında, birim hacim kütle g/mL (gram bölü mililitre)’dir. Her maddenin birim hacim kütlesi farklıdır. Aşağıdaki tabloda bazı maddelerin birim hacim kütlesi verilmiştir. Birin hacim kütle, maddelerim ayırt edici özelliğidir.

Madde Birim kütle/hacim
(g/mL)

  1. Su 1
  2. Hava 0,0013
  3. Zeytinyağı 0,9
  4. İspirto 0,8
  5. Buz 0,9
  6. Alüminyum 2,7
  7. Bakır 8,9
  8. Benzin 0,7
  9. Demir 7,8
  10. Altın 19,3
  11. Gümüş 10,5

Mutlak yoğunluk
Katı ve sıvıların yoğunluğu ısı ve basınçla çok az değişir. Gazların yoğunluğu ise ısı ve basınçla çok değişir. Gazların yoğunluğu tarif edilirken bulunduğu sıcaklık ve basınç değerleri de verilir.
Maddelerin yoğunlukları birbirinden çok farklılıklar gösterir. Atom çekirdeğinin yoğunluğu 1014 gram/cm 3 değerindedir.
Endüstride yoğunluk yerine genellikle özgül ağırlık tarifi kullanılır. Özgül ağırlığın birimi yoktur (Bkz. Özgül Ağırlık). Özgül ağırlık mukayese esasına dayanılarak ölçüldüğü için ölçme tekniği daha kolaydır. Elektrik akımı ve manyetik saha konularında geçen akım yoğunluğu ve manyetik saha yoğunluğu başkadır. Her ikisinde de birim kesitten geçen akım ve saha çizgisi, yoğunluğu tayin eder.

Bağıl (İzafi) yoğunluk
Verilen bir hacimdeki bir cismin kütlesinin, aynı hacimdeki bir mukayese cisminin kütlesine oranı. Aynı zamanda verilen cismin yoğunluğunun, mukayese cisminin yoğunluğuna oranı olarak da tarif edilebilir. Her iki durumda da bağıl yoğunluk boyutsuz bir büyüklüktür. Bu sebepten dolayı bu sayı her türlü birim sisteminde aynıdır. Bağıl yoğunluğun belirlenmesinde mukayese cismi olarak 4°C’deki su alınır. Suyun yoğunluğu ise bu sıcaklıkta 1 gr/cm3tür. Gazların bağıl yoğunluğunun belirlenmesinde de 0°C ve bir atmosfer basıncındaki hava alınır. Gazların yoğunluğu sıcaklık ve basınçla değiştiğinden dolayı, bunların belirtilmesi önemlidir.

Bu Yazıyı Paylaş! Google+!

Kategori: Eğitim - 93 viewsYorum Yazın

Selçuk Gönültaş

DMCA.com Protection Status