Çay Nedir? Kökeni ve Tarihçesi

Çay, işlenmiş yapraklarının kaynatılmasıyla veya haşlanmasıyla elde edilen bir içecek türüdür. Çay çalısının bilimsel ismi Camellia sinensistir. Çay, çalının yapraklarının fermantasyonu, ısıtılması, kurutulması ve bazen diğer meyve veya bitkilerle karıştırılması sonucu hazırlanır. Çayın serüveni 5000 yıl öncesinde Çin’de başlar. Efsaneye göre Çin’in ilk hükümdarlarından, olan Shen Nong’un fermanları arasında, Sağlık açısından tüm suların kaynatılarak içilmesi de bulunuyordu. imparatorluğunun ücra köşelerinden birinde bulunduğu bir yaz günü, imparator ve maiyeti dinlenmek üzere durur ve hizmetçiler efendilerinin buyruğu üzerine içmek için su kaynatmaya koyulurlar. Kaynamakta olan suyun içine yakındaki bir çalıdan kuru yapraklar düşer ve suya kahverengi bir renk yayılır. Aynı zamanda bir bilimadamı da olan imparator bunu görür ve suyu içer ve bu karışımı oldukça ferahlatıcı bulur. Efsaneye göre çay ilk olarak işte böyle keşfedilmiştir.

Japonya’nın Etkisi Japonya’ya ilk çay tohumlarını Çin’den memleketine dönmekte olan Budist rahip Yeisei getirmiştir. Japonlar için çayın babası sayılan Yeisei, Çin’de çayın dinsel meditasyonu yoğunlaştırıcı etkisini de görmüştür. Bu nedenle, çay Japonya için daima Zen Budizmi ile de ilintilidir. Japonya’da çay saraydan manastırlara ve oradan da toplumun tüm katmanlarına büyük bir hızla yayılır.
Avrupa’nın Çayla Tanışması Pasifik Okyanusu’na hakim olan Hollanda deniz kuvvetlerinin de etkisiyle çay öncelikle Hollanda’nın başkenti den Haag’da moda oldu ve kilosu iki yüz doları bulan çay da böylece avrupa serüvenine zengin sofralarından başlamış oldu. ithal edilen çay miktarının artmasıyla birlikte, satışlar artarken fiyatlar düştü ve ilk zamanlar halkın sadece eczanelerden temin edebildiği çay da zencefil ve şeker gibi diğer ender baharat larla birlikte Hollanda’daki tüm yiyecek pazarlarına yayıldı.

Amerika’da, sıcak havalarda çay satmakta zorlanan Richard Blechynden , çayı soğuk halde sunmayı akıl eder. Amerika kökenli Ice Tea kavramı da işte bu tesadüfle doğar. Poşet çayın keşfi ise 1908 yılında gerçekleşir.
Üst sınıflara hitap eden pahalı bir içecek olmaktan uzaklaşarak gitgide herkes tarafından tüketilen bir içecek haline gelen çay, çeşitli yeniliklerle birlikte gelişmeye devam eder.
Günümüzde ise, bir yıl içinde dünyada tüketilen Lipton sıcak çaylarıyla tam 3 bin 660 adet olimpik yüzme havuzu doldurmak mümkün. Dünyada en çok çay tüketen ülkeler arasında Türkiye’nin de yer aldığının da unutmadan altını çizelim. 1900’lü yıllara kadar çayı tanımayan ve tam bir ’kahve tiryakisi’ olan ülkemizde bugün çay, sudan sonra en sık tüketilen içecek haline gelmiş durumdadır. Türkiyede en çok çay üretilen il Rize’dir.

Bu Yazıyı Paylaş! Google+!

Selçuk Gönültaş

DMCA.com Protection Status