Arılar Neden Vızıldar?

Arılar, iletişim kurmak için ses çıkarırlar. Arıların 10 farklı ses çıkardığı, bilim adamları tarafından tespit edilmiştir. En belirgin duymuş olduğumuz vızıldama, hem kovanı yabancı güçlerden korumak için caydırıcı olan ( 500 vuruş/sn ) ve kovanı soğutmak için yelpazelenerek ( 250 vuruş /sn ) olandır.

Arılar hareketleri ve “dansları” gibi, vızıltılarını da bilgiyi iletmek için kullanırlar. Arılarla ilgili on farklı ses tanımlanmış ve bazıları belirli faaliyetlerle ilişkilendirilmiştir.

Bu kullanımlardan en belirgini, kovanı soğutmak için yapılan “yelpazeleme”dir. Saniyede 250 vuruşla uzun ve durağandır, kovanın kendisi bu sesi daha da güçlendirir. Arılar ayrıca tehlikeyi haber vermek için daha yüksek sesle vızıldarlar (bir kovana yaklaşırsanız ses tonundaki değişimi fark edersiniz); “tehlike geçti” işaretini verip kovanı yatıştırana kadar saniyede 500 vuruşluk bir dizi gerçekleştirirler.

Yeni bir kraliçe yavruladığında yüksek perdeden cıvıldar, buna “ötme” ya da “çığırma” denir. Kız kardeşleri (hücrelerinde kıvrılmış durumda) bu sese vıraklama gibi bir sesle cevap verirler. Bu büyük bir hatadır: Bir kovanda sadece bir kraliçe olabilir. Yavrulayan kraliçe “vıraklamaları” rehber olarak kullanıp her birini avlar; hücrelerini yararak açar, sonra da ya öldürene kadar sokar ya da kafalarını koparır.

Kovandaki ses “mesajları” titreşimin yoğunluğu sayesinde iletilir. Fakat, arıların antenleri üzerine yapılan son araştırmalar, “koklamak” için kullandıkları kimyasal reseptörler kadar, antenleri kaplayan kulak çeperi gibi levhaları da (bunlar “kulak” olabilir) kullandıklarını ortaya koymaktadır.

Bu, “sallanma dansı” sırasında diğer işçi arıların, antenleriyle neden dans eden arıların “sallanan” karınları yerine göğüslerine dokunduklarını açıklıyor – bal özüne götüren bilgileri görmekten ziyade duyuyorlar. Ne de olsa kovanın içi karanlık.

Son zamanlara kadar başlıca teori, yanlarında bulunan 14 (“solunum deliği” denen) nefes alma deliğini (aynen bir trompetçinin enstrümanının sesini dudaklarıyla kontrol etmesi gibi) ses çıkarmak için kullandıklarıydı.

California Üniversitesi´ndeki böcekbilimciler bu delikleri dikkatlice kapatarak bu teorinin yanlış olduğunu ispatladı. Delikler kapatıldıktan sonra da arılar hâlâ vızıldıyordu.

En son hipotez ise vızıldamanın kısmen kanatlardaki titreşimden kaynaklandığı ve göğsün bu sesi biraz güçlendirdiği yönünde. Bir arının kanadını koparmak sesin şiddeti ve yoğunluğunu değiştirse de vızıldamasını durdurmaz.

Bu Yazıyı Paylaş! Google+!

Kategori: Bilim - 3 viewsYorum Yazın

Selçuk Gönültaş

DMCA.com Protection Status